Dönüm Noktası

Ortadoğu’daki pek çok karmaşanın kökü, İran’da 1953’te meydana gelen darbeye uzanıyor. Faili CIA, kışkırtıcısı İngilizler, mağduru ise İranlılar olan darbe tarihe Ajax Operayonu olarak geçti.

Kraliçe II. Elizabeth’in yaşam öyküsü… 70 yılı aşkın bir süre Birleşik Krallık tahtında oturdu. Savaşlar, devrimler, skandallar gördü. O, tahtta otururken ülkesi ve dünya çok değişti.

11 Eylül 2001’de ABD’nin kalbine, New York’taki Dünya Ticaret Merkezi’nin kulelerine saplanan iki uçak, tarihin akışını değiştirdi. ABD Başkanı George W. Bush tüm dünyayı savaş alanı ilan etti. 21. yüzyılın tüm dengeleri değişiyordu.

Pasif direnişin bilinen en ünlü siması Mahatma Gandi… Hindistan’ın efsane lideri, Büyük Britanya İmparatorluğu için sonun başlangıcını sadece 24 günde yazdı. Bilinen en etkili sivil itaatsizlik eylemine imza attı.

Sovyetler Birliği tarih sahnesinden çekilirken Rusya’da bir isim siyasette yükseliyordu: Boris Yeltsin… 1989’da ülkenin yükselen yıldızı, reform isteyenlerin umuduydu. Ancak olayların akışı öngördüğü gibi gitmedi.

Bosna Savaşı sırasında gerçekleşen Serebrenitsa Soykırımı yakın tarihin en kanlı olaylarından biri. Bosna Sırp güçleri, Srebrenitsa’da en az 8 bin 372 Boşnak erkeği katletti. Avrupa’nın orta yerinde büyük bir insanlık suçuna imza atıldı.

1989 baharında komünist blok temellerinden sarsılıyordu. Demokrasi ve insan hakları talepleri Çin’e kadar yayılmıştı. Ama Çin yönetimi gençlerin taleplerini Tiananmen Meydanı’nda kanlı bir şekilde bastırdı.

1968 yılında dünyanın her yerinde öğrenciler sokaktaydı. Yolsuzluktan, yoksulluktan, baskıdan bunalan Çekoslovaklar da isyandaydı. Özgürlük ve demokrasi istiyorlardı. Sovyetler Birliği’nin önderliğindeki Varşova Paktı güçleri sokağın taleplerini tanklarla ezip geçti.

15 Mayıs 1919… Yunan ordusu İzmir’i işgal etti. İşgal güçleri Anadolu’daki katliam, işkence ve yıkıma yol açtı. Ama bu işgal bir milletin direniş fitilini ateşledi. Yunanların Megala İdea hırsı suya gömüldü. Türkler tarihin akışını bir kez daha değiştirdi.

Her şey bir gece vakti 5 adamın Washington’da bir otele girerken yakalanmasıyla başladı. Olay basit bir hırsızlık girişimine benziyordu. Ama işin içinden ABD BaşkanI Nixon’ı koltuğundan edecek Watergate Skandalı çıktı.

Berlin Duvarı, inşa edilişi ve yıkılışıyla Soğuk Savaş’ın en önemli simgesi oldu. II. Dünya Savaşı’nın ardından dünya nasıl iki kutba bölündü, Berlin Duvarı neden inşa edildi, yıkılmasına giden süreci neler tetikledi?

Yaser Arafat, tarihi sarsanlar listesine adını kalın harflerle yazdırmış bir isim. Ortadoğu’daki tüm sorunların anası kabul edilen Filistin Davası’nın içine doğdu. 75 yıllık ömrünün neredeyse tamamı mücadeleyle geçti. O bir halkın kaderini yeniden yazdı.

Rauf Denktaş… Kıbrıslı Türklerin kaderini değiştiren isim. Hayatı, mücahitlikten cumhurbaşkanlığına uzanan uzun ve zorlu bir mücadeleyle geçti. Denktaş’ın hayatının köşe taşları Kıbrıs Meselesi’nin de kısa bir özeti gibi.

1973 yılının 11 Eylül günü, Şili'de milyonlarca kişi için korkunç yılların başlangıcıydı. Seçimle iktidara gelen Salvadore Allende Amerikan destekli bir darbeyle devrildi. Yerine acımasız bir diktatör, General Agusto Pinochet geçti.

Mısır lideri Cemal Abdül Nasır, Ortadoğu'nun bir dönemine damga vurmuş bir isim. Batı’ya meydan okuyup Süveyş Kanalını millileştirdi, kitleleri peşinden sürükledi. Suriye’yle birleşik bir devlet kurdu. Hayallerinin sonu 1967 savaşıyla geldi.

Michael Jackson, 20. yüzyılın müzik ve popüler kültür hayatında derin bir iz bıraktı. Pop’un kralıydı. Rekorlar kitabını altüst etti. Çok pırıltılı, çok zorlu ama çok da tartışmalı bir 50 yıla imza attı.

Falkland Adaları, Atlas Okyanusu’nun güneyinde, irili ufaklı 778 adadan oluşuyor. Adalar 1982’de İngiltere ve Arjantin’i karşı karşıya getirdi. Arjantin savaşı kaybetti, cunta düştü. İngiltere’nin Demir Leydi’si Margaret Thatcher ise iktidarını perçinledi.

Eva Peron ya da milyonlara mal olmuş adıyla Evita… Yoksul bir evde başlayan hayatı zirvede bitti. 1940’ların Güney Amerikası'nda bir kadının hayal bile edemeyeceği güce sahipti. Arjantin onu hiç unutmadı.

El Chapo dünyanın en büyük uyuşturucu kartellerinden birinin başındaydı. Meksika'nın yoksul köyünden çıkıp Forbes’un en zenginler listesine girdi. İki kez hapishaneden kaçmayı başardı ama üçüncü de her şeyi kaybetti.

1970'lerde, Latin Amerika’da sekiz ülkede askeri diktatörler iktidardaydı. Bunlar, Washington'un organizasyonuyla bir araya geldi ve komünizmle mücadele adı altında korkunç insan hakları ihlallerine imza attılar. Onları iktidara taşıyansa Condor yani Akbaba Operasyonu’ydu.

Ruanda Soykırımı, tarihin kaydettiği en acımasız olaylardan biri. Yaklaşık 100 gün sürdü. En az 800 bin kişi palalarla öldürüldü. Dünya olanları aylarca sadece izledi.

Kamboçya’daki ölüm tarlalarının mimarıydı Pol Pot. İktidarda olduğu yaklaşık 4 yılda sınıfsız tarım toplumu yaratma hedefiyle akıl almaz uygulamalara imza attı. Milyonlarca insan ölümüne çalıştırıldı. Pol Pot’un Kızıl Kmer yönetimi 20. yüzyılın en kanlı rejimlerinden biri olarak tarihe geçti.